Ličnosti

SVETOZAR BOTORIĆ (1857-1916)
   
 

Rodjen je u Opaljeniku, selu kod lvanjice. Vrlo brzo postaje vlasnik trgovačke radnje, a 1896. otvara kafanu na Terazijama.  Sa Jevremom Kolarevićem zakupljuje holel Pariz, proširuje svoju delatnost i na druge kafane, drvare i unosne poslove. U Parizu je proradio i prvi srpski Orfeum Brane Cvetkovića, a održavale su se i druge priredbe i manifestacije. U hotelu su se filmovi prikazivali od 1907. godine, vlastiti bioskop je otvorio krajem 1908. godine i reklamirao program u 12 beogradskih listova. Angažovao je 1911. godine francuskog snimatelja Luja Pitrolfa de Berija da snima aktuelne dogadjaje koje je kasnije Botorić prikazivano u svom bioskopu. Najstariji Botorićevi filmski žurnali snimljeni su u leto 1911. godine. Imao je vlastitu laboratoriju i trgovinu kinematografskim materijalom. Bio je istaknuti član Radikalne stranke. Umro je u internaciji, njegovi posmrtni ostaci su posle Prvog svelskog rata preneseni u Beograd.  

 
 

Botorić je pokrenuo inicijativu i osnovao Udruženje za snimanje srpskih filmova, a za realizaciju svojih ozbiljnijih projekata angažovao člana Udruženja Čiča Iliju Stanojevića. Čiča Ilija je za Botorića (kao scenarista i reditelj) snimio dokumentarni film Ciganska svadba (ili Bibija). To je naš prvi izvezeni film - otkupila su ga braća Pate (Pateov katalog za 1913, #8: EN SERBIE: UN MARIAGE CHEZ LES TZIGANES)! 

 
 

Približno u isto vrene Botorić, Stanojević i de Beri su pristupili  snimanju prvog srpskog igranog filma Život i dela besmrtnog vožda KARADŽORDŽA (ili Karađorđe). To je bio i prvi igrani film snimljen u Srbiji i na Balkanu. Ista ekipa snimila je još jedan igrani film, Ulrih Celjski i Vladislav Hunjadi o kome ne znamo mnogo (premijera je bila kod Pariza decembra 1911. godine). Proizvodnja igranih filmova se Botoriću svakako nije isplatila jer je do početka balkanskih ratova snimio samo još nekoliko filmskih žurnala i prestao sa radom.  

 
   
  Snimljene reportaže: 
   
 

  1. Osvećenje zastava na Banjici

  2. X slovenski novinarski kongres

  3. Svečanost o Petrov danu

  4. Odlazak kraIja, prestolonaslednika i princeze Jelene u Petrovgrad

  5. Poplava u Sava-mali i Dušanovoj ulici (191I)

  6. Trke na Banjici

  7. Sahrana bivšeg predsednika srpskog ministarskog saveta dr Milovana Milovanovića

  8. LeTenje Djovanija Vidmera u BEogradu na Banjici

  9. Osvećenje vojniČkih zastava na Banjici

  10. Slike iz rata na Balkanskom poluostrvu

  11. Sahrana majora Milana Marinkovića (1912)

  12. Pobedonosna Srpska vojska vraća se pod zapovedništvom kneza Arsena Karadjordjevića iz Bitolja u Niš

  13. Sahrana merderskog junaka majora Sofronija Ilinćića u Beogradu

  14. Dolazak u Beograd prvog transporta srpskih ranjenika od mučkog napada bugarsKe vojske i prvog transporta bugarskih oficira i vojnika zarobljenih od Srpske vojske

  15. Pogreb tri srpska junaka palih u ratu sa Bugarima (1913)

  16. Kroz novu Srbiju

  17. Pogreb ruskog poslanika Hartviga (1914)
  Igrani filmovi (produkcija):
   
 

  1. Život i delo besmrtnog vožda Karadjordja (premijera 10.10.1911)

  2. Urlih Celjski i Vladislav Hunjadi (premijera 01.12.1911)

  3. Ciganska svadba – život srpskih Cigana (premijera 08.12.1911)