PUTUJUĆI BIOSKOPI U SRBIJI: HRONOLOŠKI (1896 - 1897)

Bioskopi u Srbiji

1896

Sinematograf braće Limijer, prvi put u Beogradu

Prva novinarska projekcija na Balkanu - 24.05./05.06.1896 (?)

v. braća Limijer  (prikazivači Andre Kare i Žil Žiren): 24.05./05.06.1896. u dvorani kod "Zlatnog krsta". 

Prva javna projekcija na Balkanu (sa plaćenim ulaznicama)

v. braća Limijer (prikazivači Andre Kare i Žil Žiren): 25.05./06.06.1896. u dvorani kod

 "Zlatnog krsta"...  Detaljnije 

U Vršcu

Anton Jozef Albah, iz Vršca, traži i dobija 6. oktobra 1896. godine odobrenje madjarskog Ministarstva unutrašnjih poslova da može na teritoriji ove kraljevine priredjivati kinematografske predstave (sa projekcijama počinje tek godinu dana kasnije!).

U Novom Sadu

Samo novinska najava 27.10./08.11.1896: u pozorištu Dundjerskog, v. M. Kovač iz Budimpešte (nema podataka da je održana)

1897

Sinematograf braće Limijer, drugi put u Beogradu

v. braća Limijer (prikazivač Andre Kare): 16/28. februara 1897. 

Predstave su bile u gostionici Hajduk Veljko (imalo električno osvetlenje) u ulici Kneza Mihaila
  broj 1 (danas je na tom mestu RK Beograd). detaljnije

 Beogradske novine (Beograd, 21.02.1897)

Sinematograf braće Limijer u Šapcu - Pretpostavka!

v. braća Limijer (Andre Kare): 01/14.03.1897.

Sinematograf braće Limijer, treći put u Beogradu 

Prva javna projekcija filmova snimljenih kod nas

v. braća Limijer (prikazivač Andre Kar): 14/26.03.1897. u gostionici Hajduk Veljko, detaljnije

U Kikindi

v. Eberlein (vlasnik fotografskog ateljea Cecil u Kikindi): 12-27. maja 1897. u prostorijama Katoličke osnovne škole.

Prvo su bile predstave za ugledne gradjane, u subotu 8. maja za novinare, pa tek od 12. maja 1897. za gradjanstvo. Poslednja novinska vest je najava projekcija za 26. i 27. maj 1897. godine u jednom lokalu. 

U Subotici  

v. Andrij Zlinski: oko 22. maja 1897. u Velikoj dvorani hotela Pešta, oko 12 dana

Posle Budimpešte, Andrij Zlinski (40) je nekoliko dana (ukupno dve predstave) prikazivao “oživotvorene fotografije” pomoću Edisonovog kinoprojektora (cene: 1 forinta za prva mesta, do 40 krajcara za galeriju). O programu ne postoje podaci, ali s obzirom da je Zlinski posle Subotice odmah gostovao u Segedinu (hotel Tisa, 3-7. jula), program je bio izbor iz segedinskog repertoara (Čala predpostavlja da je Zlinski posedovao oko 100 naslova).

U Beloj Crkvi

v. Vincenc Roze i Spevak: u junu 1897. godine u hotelu Grad Beč 

Dozvolu policije su dobili 3. juna 1897. godine i iste večeri priredili dve predstave za publiku. Posedovali su aparat iz fabrike braće Limijer.

U Vršcu

v. Vincenc Roze i Spevak: u junu 1897. godine u plesnoj dvorani hotela braće Glikman

Sinematograf u Beogradu

v. Djordje Velikić: 10-12. jula 1897. na Malom Kalemegdanu

Sa ciljem prikupljanja priloga za žrtve velikih poplava u maju i junu 1897. godine, održani su na Kalemegdanu Svetli dani srpskog milosrdja, pod pokroviteljstvom Kraljice Natalije, a u organizaciji mladih devojaka iz najotmenijih beogradskih porodica. U programu je, pod rednim brojem 7, bio i sinematograf Djordja Velikića (možda je to pseudonim Nadji Georga iz Budimpešte). Postoji i mogućnost da je aparat bio vlasništvo Furst Gašpara iz Budimpešte jer se on 15.jula, iz Zemuna, obratio Hrvatsko-slavonskoj vladi u cilju dobijanja dozvole za "produkciju kinematografom i fonografom". Cena ulaznice: 30 para

Edisonov kinematograf u Vršcu

v. Karl Braun 

Gradjani Vršca su 11. jula 1897. obavešteni da je njihov sugradjanin Karl Braun (Braun Karolji) nabavio u Parizu originalni Edisonov kinematograf i da namerava da priredi projekciju "čudesno lepe" serije slika. Bilo je još nekoliko najava, kao i u novinama Dete, Bele Crkve i Pančeva, ali nema dokaza niti vesti u štampi da su predstave i održane.

Kinematograf Edisonov u Jagodini

v. Albert Baubin: u leto 1897. godine

Albert Baubin je sa dva pomoćnika i kinooparaturom, održao prve filmske predstave. Kontakt mu je (verovatno) bio rodjak Franc Baubin, vlasnik fotografskog ateljea u Jagodini.

Kinematograf Edisonov u Nišu  

v. Albert Baubin (?): 6/18.08.1897: u hotelu Srbija Djoke Jovanovića 

Franc Baubin je i u Nišu je imao fotografski atelje; čudno je da Albert Baubin nije prikazivao filmove i u Požarevcu u kome je takodje postojao Francov fotografski atelje). Ulaznice su bile 1 dinar za sedenje i pola dinara za stajanje. 

Edisonov kinematograf u Beloj Crkvi

v. Anton Jozef Albah: od 14. do 17. novembra 1897. godine u hotelu Beč

U pauzama izmedju filmova je puštan fonograf.

Edisonov kinematograf u Pančevu 

v. Anton Jozef Albah: od 24. do 29. novembra 1897. godine u gostionici Kod trubača

U Kraljevu

U toku 1897: u kafani Studenica braće Janković

U Senti

v. Anton Konte: 12. decembra 1897. godine u Staklenoj dvorani hotela Princ Eugen 

Edisonov Vitaskop  u Beogradu

25.12.1897/sk: u novoj sali Tričkove kafane (na Terazijama).

Ovo je prvo gostovanje Vitaskopa u Beogradu. Prikazan je i film DOLAZAK ŽELEZNIČKOG VLAKA NA NOVOSADSKOJ STANICI (možda je stvarno snimljen u Novom Sadu?)