|
|
|
|
|
FILMSKA
SNIMANJA
U SRBIJI (1899-1906)
|
|
Filmska snimanja
u Srbiji |
1897
[1899 -1906]
1908-11
1912-13
1914-15
1916-18 |
|
|
|
|
|
|
|
1899 |
Arnold
Mjur Vilson (srpski počasni konzul u Šefildu, Engleska) je, prema
vesti Večernjih novosti (5/17. maja) u Srbiji sa svoja dva prijatelja
...da snima tipove u Srbiji... Fotografski ili filmski?
Vilson je u Srbiji boravio dve nedelje.
|
|
 |
|
1900 |
Sledeće
filmsko snimanje u Beogradu je bilo tek prilikom venčanja Aleksandra
Obrenovića i Drage Mašin 23. jula 1900 (snimatelj nepoznat, materijal
nije sačuvan, samo novinska vest u Malom žurnalu od 30. jula 1900 koja
najavljuje prikazivanje venčanja na kinematografski način kod
Brane, u Prvom srpskom orfeumu - tada kod Kolarca).
|
|
|
|
1902 |
U
Subotici je u leto 1902. godine, u okviru filmskog programa novosadske
Uranije, prikazan i film KUPALIŠTE PALIĆ. Predpostavlja se da
su film snimili saradnici budimpeštanske Uranije jer su na programu
bili i drugi filmovi o madjarskim banjama u njihovoj produkciji.
|
| |
Ne zna se da li su
snimatelji budimpeštanske Uranije Ferdinanda Šomodjija snimali prilikom gostovanja u Cetinju,
ili su to bili snimatelji bečke Uranije, ali je krajem godine u Uranija pozorištu u Beču prikazan film
U
CRNIM BRDIMA NA CRNOGORSKOM KNJAŽEVOM DVORU.
|
|
|
|
1903 |
Nema
podataka o snimanjima na našim terenima do 11/24. juna 1903 kada je
...nekoliko njih sa kinematografskim aparatima... snimilo
svečani doček (11. juna) i veliku vojnu paradu na Banjici (12. juna) u
čast povratka Petra Karadjordjevića u Srbiju. Film koji su tom
prilikom snimili saradnici budimpeštanske Uranije (Adolf Štraus)
prikazivan je kasnije pod nazivom SRBIJA: STUPANJE NA PRESTO I KRUNISANJE
KRALJA PETRA I (krunisanje ? - verovatno je ovaj snimljeni
materijal spojen sa kasnije snimljenim materijalom sa krunisanja) u Madjarskoj i Vojvodini.
Kralj Petar I je primio Štrausa i direktora Uranije Viktora fon
Molnara avgusta 1903. kada je film prikazan i na srpskom dvoru. Film
nije sačuvan, opis se nalazio u madjarskoj štampi (film je prikazan
beogradjanima prilikom gostovanja budimpeštanske Uranije u Beogradu od
19.-30. marta/1.-12. aprila 1905. godine u pivnici Kolarac).
|
| |
Bela
Žitkovski iz budimpeštanske Uranije je snimio film DALMACIJA
(u 15 živih slika) medju kojima su ...Zelenika (kupanje) -
kolo - vijugavi put za Crnu Goru - deca koja skaču za novčiće
u vodu - mazga koja neće da predje most - zalazak sunca...
|
|
|
|
1904 |
Aleksandar
Lifka je gostovao u Beogradu (Bioskop Lifka) za vreme
krunidbene svečanosti; tvrdi da je snimao šetače na Terazijama i
ispred bivšeg Konaka (svečanosti ne pominje). Snimljeni film se
navodno zvao BEOGRAD 1904. GODINE.
prvi sačuvani
filmski dokument SNIMLJEN U SRBIJI |
| |
 |
Arnold
Mjur Vilson dovodi u Beograd Frenka Storma Monteršoa koji snima
KRUNISANJE
KRALJA PETRA I (ili KRUNIDBENE SVEČANOSTI U BEOGRADU 1904.
GODINE - 560 metara). Film se ponovo pominje
u Malom žurnalu tek 1905. godine (19/23. aprila) u povodu
prikazivanja u Narodnom pozorištu (posle predstave MALI LORD), trajao je oko četvrt sata. Deo
filma je rekonstruisan i nalazi se u Jugoslovenskoj kinoteci.
|
| |
Istu
svečanost je snimala i budimpeštanska Uranija (na celu ekipe je Adolf
Štraus). Film je prikazan kod Kolarca aprila 1905. godine pod nazivom STUPANJE
NA PRESTO I KRUNISANJE KRALJA PETRA I.
|
|
|
|
1906 |
 |
Početkom
godine filmsko preduzeće Čarls Urban (V.Britanija) upućuje na Balkan,
radi snimanja serije putopisnih filmova o našim krajevima, ekipu u kojoj su
novinar Hari de Vint
i snimatelj Makenzi. Serija je reklamirana pod naslovom PREKO BALKANA, a
film
o Srbiji nosi naslove ŽIVOT I VOJNA SLUŽBA U SRBIJI ili
ŽIVOT
I SLIKE IZ SRBIJE (17 sekvenci dužine oko 135 metara). |
| |
Sekvence o Crnoj Gori nose zajednički naslov
CRNA
GORA I ALBANSKI ALPI (14 sekvenci, ukupno 105 metara). U
njihovom filmu HERCEGOVINA, BOSNA I DALMACIJA se nalazi i
6
storija o Crnoj Gori i crnogorskim gradovima koji su tada bili pod
austrijskom vlašću. Nema
podataka da su filmovi prikazivani kod nas, nisu sačuvani.
|
|
|
Oktobra
1906. godine Nartenov bioskop je davao predstave na Malom
Kalemegdanu i u hotelu Slavija. Tom prilikom je prikazana slika SA
BEOGRADSKIH TERAZIJA, sopstvene proizvodnje.
|
|
|
1897
[1899 -1906]
1908-11
1912-13
1914-15
1916-18 |
|
|
|
 |
Filmska snimanja
u Srbiji |
