FILMOVI O NAMA

O dogadjajima sa naših područija (najčešće o ratovima ili političkim dogadjanjima) ili ličnostima (uglavnom o njihovim posetama i učestvovanju na manifestacijama u zemlji ili inostranstvu) -  postojalo je uvek interesovanje kod stranih proizvodjača. Veliki deo tih filmova je nestao, izgubljen ili oštećen, ali se iz preostalih može stvoriti slika vremena koje je prošlo. Teško je posle toliko godina uraditi potpunu identifikaciju prostora i ličnosti jer živih svedoka više nema, neke ličnosti su lako prepoznatljive, za neke se pretpostavlja da su mogle biti snimljene jer su učestvovale u tim dogadjajima... Isto tako, proizvodjači su, posle nekog vremena, pravili kompilacije materijala i ponovo ih prikazivali uz promenjeni naziv.

 1897

Devet mjeseci posle prve javne filmske predstave u svetu snimljeni su i prvi kadrovi s ljudima iz Crne Gore - Limijerov snimatelj Henry Le Lieure snimio je oktobra 1896, u okviru reportaže o svadbi italijanskog princa Viktora Emanuela i kneginje Jelene Petrović, dolazak knjaza Nikole u Rim...

 1903

Braća Pate su snimili, u stilu lažnih filmskih novosti, UBISTVO SRPSKE KRALJEVSKE PORODICE odmah posle majskog prevrata 1903. Glumica koja je igrala Dragu Mašin identifikovana je kao Neli Kormon, pariska pozorišna i Pateova filmska glumica, a režiser je bio Lisijen Nongie ili Ferdinand Zeka. Film je prikazivan širom Evrope, osim u Srbiji, i nije sačuvan.

1909

ITALIJANSKA KAVALJERIJA (p. Ambrozio, 1909) - snimljena su i tri naša oficira koji su se usavršavali u Italiji.

U Splitu je prikazan FRIDJUNGOV PROCES (procesu su prisustvovali Boža Marković, Ljuba Davidović, Mile Pavlović, Rista Odavić i Miroslav Spalajković).

SOKOLSKI SLET U SPLITU 21. AVGUSTA 1910 GODINE (snimio Josip Karaman), počasno mesto u povorci su imali sokoli iz Srbije - Sokolsko društvo Dušan Silni. Deo filma se nalazi u Jugoslovenskoj kinoteci.

U Dvorskom bioskopu u Beogradu su prikazani filmovi:

• POSETA KRALJA PETRA PETROGRADU

• DOČEK KRALJA PETRA U KIJEVU

• DOČEK KRALJA PETRA I REVI TRUPA U CARIGRADU  

Pored Kralja Petra, u filmovima se prepoznaju Nikola Pašić, M. Milovanović...

U beogradskom bioskopu  Kod Hajduk Veljka i u još nekim beogradskim bioskopima prikazivao se film DOLAZAK NJ.V. KRALJA PETRA U RIM (276 metara). Film se čuva u Jugoslovenskoj kinoteci.

Novembra 1911. godine prikazivao se u hotelu Pariz, u Grand hotelu i kod Kolarca film DOČEK KRALJA PETRA U PARIZU (p. Pate). U filmu se vide Kralj Petar I, predsednik Falijer, M. Milovanović, general Solarević, naši oficiri na školovanju u Francuskoj...

U Zadru je prikazan film RIMSKA IZLOZBA (p. Ambrozio, 1911), u Srpskom paviljonu izlagao je i Meštrović.

U filmu KRUNISANJE KRALJA DŽORDŽA V U LONDONU dobro se vidi pretstolonaslednik Aleksandar. Film je posle dvadeset dana prikazan u beogradskom hotelu Pariz, Grand hotelu i u Modernom bioskopu. Na filmu se prepoznaje i crnogorski prestolonaslednik Danilo.

PROSLAVA 300-GODIŠNJICE DINASTIJE ROMANOVIH (ruska proizvodnja, februar 1913, prikazan marta i.g. u Beogradu). U delegaciji Kraljevine Srbije su bili mitropolit Dimitrije i rektor Bogoslovije S. Veselinović. 

U filmu PRENOS TELA I SAHRANA GRČKOG KRALJA DJORDJA (p. Ekler, mart 1913) u prvom redu iza kralja Konstantina je srpski pretstolonaslednik Aleksandar. Film je prikazan u Beogradu devet dana posle snimanja.

VOJVODA RADOMIR PUTNIK, madjarski film, snimljen za vreme vojvodinog lečenja u Austriji neposredno pred Prvi svetski rat.

U Zadru prikazan film BITKA NA DRINJAČI KOD ZVORNIKA (deo RATNOG ŽURNALA III) iz prvog austrijskog pohoda na Srbiju u Prvom svetskom ratu.

U Zadru prikazane novosti PRIZORI IZ AUSTRIJSKO-SRPSKOG RATIŠTA.

U Sarajevu prikazane austro-ugarske novosti:

• SNIMCI SA SRPSKOG BOJIŠTA

• NAŠI MONITORI NA DUNAVU.
   

U Zadru prikazane italijanske novosti MARŠIRAJUCI PROTIV SRBIJE. 

U Beogradu prikazan film SLIKE IZ ZAROBLJENIČKIH LOGORA U AUSTRIJI.

Misija Dr. Rajsa je snimila SRPSKA DECA U ŠVAJCARSKOJ, film je prikazan u Solunu 19.04/02.05.1916.

Verovatno je istog porekla i film GRUPA OD PEDESET SRPSKIH SIROČADI STIGLA JE U LOZANU KOD ŠVAJCARSKIH PORODICA KOJE ĆE SASVIM PREUZETI BRIGU O NJIMA.

Topikal Badžit je 31.06. snimio film KRALJ NIKOLA U PARIZU (u emigraciji), duzine 180 m.

U Gomonovom arhivu se nalazi film iz 1916. godine KRALJ NIKOLA OBILAZI JEDNU FABRIKU MUNICIJE U PARIZU.

Gomonovi snimatelji su snimili:

• PARIZ: STO I TRIDESET MLADIĆA ODLAZI U HAVR GDE ĆE SE UKRCATI ZA ENGLESKU

• LICEJ U LAKANALU PRIMA POD SVOJ KROV MLADE SRBE

• SRPSKI PRINC ALEKSANDAR U PARIZU

• SRPSKI PRINC ALEKSANDAR DOLAZI U LONDON GDE GA PRIMA PRINC ALBERT

• RIM: DOLAZAK SRPSKOG PRINCA. 
   

Gomon je snimio film:

• DOLAZAK U PARIZ MUZIČARA KRALJEVE GARDE

• MUZIČARI SRPSKE KRALJEVSKE GARDE, BELGIJSKIH ELITNIH TRUPA I GARDE FRANCUSKE REPUBLIKE NA FESTIVALU U TROKADERU.
   

U Cetinju je prikazan film BALKANSKI RAT, neutvrdjenog porekla.

U Nici je 7/20.05.1917. snimljena storija SAHRANA VOJVODE PUTNIKA.

U Marseju je Gomon snimio MARSEJ: GENERAL RAŠIĆ VRŠI SMOTRU JUGOSLOVENSKIH DOBROVOLJACA KOJI SU DOŠLI IZ AMERIKE DA SE BORE U SRPSKOJ VOJSCI.

Britanci snimaju DRUGA DOBROVOLJAČKA DIVIZIJA, film o srpskim prekomorskim dobrovoljcima u Britaniji.

Saša film je u Beču 15.03. snimio POGREB KNJAZA MIRKA; prikazan u Cetinju u Poljskom kinu 06.05., a ubrzo i u Podgorici. 

U Gomonovom arhivu se nalazi film iz 1918. godine NIKOLA, KRALJ CRNE GORE.

Gomon snima VELIKA SRPSKA ŠKOLSKA SVEČANOST o izbegloj srpskoj deci u Francuskoj.

Gomon snima:

• NICA: GOSPODJICA PAVA PAŠIĆ, KĆI PREDSEDNIKA MINISTARSKOG SAVETA SRBIJE, UDAJE SE ZA DR STEFANA RAČIĆA

• ZA IZBEGLE UMETNIKE.
   

Francuzi snimaju PARADA POBEDE U PARIZU, medju učesnicima su i srpske trupe (deo filma se nalazi u JK), a Gomon SRBI PARIZA SLAVE OSLOBODJENJE NJIHOVE SLAVNE DOMOVINE.